Weerspiegelingen

“Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.”

In gelijke gevallen gelijke behandeling: een cruciaal vertrekpunt van onze rechtsorde. Discriminatie is niet toegestaan en dient tegengegaan te worden. Zo moet een vrouw net zo goed als een man kunnen worden aangezocht voor het inauguratie-gedicht voor president Biden, moet het net zo goed een blanke of een persoon van kleur kunnen zijn die voordraagt, een christen, moslim of een atheïst, etc. Ter onderstreping van het tegengaan van discriminatie is het ook denkbaar dat personen uit een gediscrimineerde minderheid juist meer in de schijnwerper worden geplaatst.

Maar net zo goed moet een blanke/gekleurde, man/vrouw, etc. zo’n gedicht toch kunnen vertalen in het Nederlands? Waarom moet in zo’n geval de vertaler ook uit die gediscrimineerde groep voortkomen, zoals recent geponeerd werd?

Het lijkt er op dat het argument van discriminatie soms wordt gebruikt om uitsluiting te bestrijden, maar soms ook om nieuwe toetreders (al dan niet op basis van historisch wangedrag van hun groep) te blokkeren? Wordt het identiteitsbegrip, kortom, niet dubbelzinnig gebruikt?

Hoogleraar Dijkgraaf zegt hierover m.i. in een column in NRC (15 mei 2021) vanuit het perspectief van de wetenschap iets behartigenswaardigs (cursief van mij):

“Diversiteit staat hoog op de maatschappelijke agenda, ook binnen de wetenschap. En terecht. Een van de positieve ontwikkelingen van de afgelopen jaren is het groeiende inzicht dat de wetenschap toegankelijk moet zijn voor iedereen, ongeacht etniciteit, huidskleur, gender, geloof of – de lastigste van alle – sociale klasse. Meer diversiteit maakt het onderzoek vanzelfsprekend beter. Het brengt nieuw talent en de verschillende gezichtspunten weerspiegelen de vele facetten van de werkelijkheid.

Maar soms word ik wat mistroostig van het toenemende denken in termen van afkomst, in plaats van bestemming. Zeker hier in de Verenigde Staten, waar een moderne hokjesgeest heerst. Iedereen – politici, kiezers, studenten, consumenten – wordt in het vakje wit, zwart, latino of Aziatisch geplaatst. Tegelijkertijd lijkt de intellectuele bandbreedte te krimpen. Binnen de academie worden de tenen steeds langer, vrijdenken staat onder druk en de gedachtenpolitie waart rond.”

Als burgers artikel 1 daadwerkelijk omarmen dan moet discrimininatie als middel tot uitsluiting altijd te worden bestreden, ook binnen groepen, dat geldt voor de “toe te laten” burger, maar ook voor de “toegelaten” burger jegens andere “toegelatenen”. Want diversiteit maakt vanzelfsprekend beter.

Fantastisch!

Brexit & Beyond
— Lees op chrisgreybrexitblog.blogspot.com/

Ten vervolge op de onderstaande post: die vrij val is wel een val in “slow motion”, het ging me meer om de enkele richting van het proces.

Chris Grey vraagt zich in deze blog af of de Brexiteers verantwoordelijkheid zullen nemen en/of gesteld zullen voor hun keuzes. Punt is natuurlijk dat de situatie door de eerder gemaakte keuze onherroepelijk verandert en je alsdan naar bevind van zaken zal moeten handelen en oordelen. Als Brexit in zekere mate negatieve gevolgen zal blijken te hebben dan zal de huidige regering daarvan zeker de EU de schuld geven en/of nog grotere andere problemen veroorzaken om de andere, eerste-orde-problemen, te camoufleren (Erdogan/Putin-stijl). De kwestie Noord-Ierland kan in dit licht bezien worden en zal de verhoudingen al op korte termijn op scherp zetten. Misschien redden ze het met deze tactiek tot de volgende verkiezingen, dan krijgen we nog een regeerperiode meer en erger van hetzelfde. Trump-achtige taferelen zijn te verwachten. Een weg terug zal lang en moeizaam zijn. Mocht Labour de eerstvolgende verkiezingen winnen (niets wijst daarop, de verhoudingen in het VK lijken door Brexit en Corona bevroren te zijn) dan bestaat er een kans dat de erkenning van de tekortkomingen van Brexit een plek kan krijgen en dat er opnieuw fris naar de samenleving van het VK en haar relatie met haar buren gekeken kan worden.

Dat er een relatie met die buren zal moeten zijn en blijven, hoe ongemakkelijk ook, is onvermijdelijk. Er zal dus toch op z’n minst een gewapende vrede gehandhaafd moeten worden, partijen zijn tot elkaar veroordeeld.

Voor de EU is dit allemaal slecht nieuws. Normalisatie gaat jaren duren, de EU zal voortdurend de kop van jut zijn en niet mee willen gaan in dit discours. Eindeloos accommoderen zou begrijpelijk zijn, maar is moeilijk verteerbaar (want “having your cake and eating it”). Omdat de verschijningsvorm van iedere nieuwe frictie niet te voorspellen zal zijn, is het moeilijk om je er strategisch op voor te bereiden, je loopt het risico in een salami-tactiek terecht te komen. Misschien is het een goed idee een aantrekkelijk, uitgebreid maar gelimiteerd menu van aansluitingsopties neer te leggen (aantrekkelijk in de zin van: oplossingen voor door Brexit veroorzaakte problemen, waavoor de EU wel wil meewerken aan oplossingen, natuurlijk op haar eigen voorwaarden), maar wel “ingeblikt”, “take-it-or-leave-it”. Tegen de tijd dat men een optie wil kiezen kan dat, maar tot dat moment is het loket bij de EU gesloten.

Misschien te simpel, maar nadenken over de EU-strategie is cruciaal om het VK haar noodzakelijke rol in Europa terug te geven.

Brexit & Beyond
— Lees op chrisgreybrexitblog.blogspot.com/

Brexit is een sky-dive. De kans dat de parachute niet op tijd opent is groot.

Met het oog op de lange termijn is het aan de EU om een terugkeer naar meer normale relaties open te houden. Dat zal enorme zelfbeheersing vragen.

www.theguardian.com/politics/2020/sep/11/brexit-uk-negotiators-believe-brinkmanship-reboot-trade-talks

Power play kan werken in onderhandelingen, maar tussen professionele partijen (en dat is de EU zeker) moeten de machtsverhoudingen daar dan wel een basis voor bieden. Want zonder dat is het niets meer dan bluf. Terugkomen op eerder gemaakte afspraken lijkt niet gebaseerd te zijn op een werkelijke machtspositie, want waarom anders die eerdere afspraken maken?

Eerder past dit gedrag in een trend die zich in het Brexit-proces aftekent. Brexit is gebaseerd op een illusie, maar kan dat voor Johnson c.s. niet zijn, want de erkenning daarvan betekent het einde van hun carriere en ineenstorting van hun regering. De “logische onmogelijkheid” van de illusie van Brexit leidt tot maatregelen die volkomen onlogisch zijn en steeds extremer zullen worden, allemaal om te bewijzen dat de rest van de wereld het bij het verkeerde eind heeft.

Het is altijd gevaarlijk om de toekomst te voorspellen, maar in dit geval durf ik dat wel aan: “you ain’t seen nothing yet”. Dat is het schrikbarende van deze “power” play van de Engelse regering.

www.4en5mei.nl/media/documenten/4mei-voordracht2020-arnongrunberg.pdf

Hoeveel mensen de voordracht in haar geheel bekeken hebben weet ik niet, maar de discussie die ik later hoorde ging slechts over een heel klein onderdeel (“als ze het over Marokkanen hebben dan hebben ze het over mij”) en verklaart m.i. onvoldoende waarom er zo heftig gereageerd werd. Maar die reactie is, als je de hele voordracht hebt gezien, wel begrijpelijk.

Want wat Grunberg doet is keihard laten zien waartoe mensen in staat zijn, en dat is gruwelijk. En zijn boodschap is dan dat het levensgevaarlijk is om de mechanismen van dat gruwelijke gedrag niet serieus te nemen, want de omstandigheden zijn nu geheel anders, maar de mens is dezelfde en nog steeds in staat tot hetzelfde; toen waren de Joden het doelwit, nu (bij sommigen) de Marokkanen of moslims, straks weer de Joden (of andere groepen). Daarom denkt Grunberg: “als ze het over Marokkanen hebben, hebben ze het over mij”.

Na 75 jaar is de persoonlijke ervaring dat (grote groepen) mensen tot wandaden in staat zijn in Nederland aan het verdwijnen. Hierdoor kan het lijken alsof de inzet van de mechanismen van het kwaad relatief onschuldig is, maar niets is minder waar. Juist op politici rust de plicht hier voortdurend op te wijzen, geen incident voorbij te laten gaan. De heftige reacties zijn vooral toe te schrijven aan het feit dat Grunberg alle mensen aanspreekt op het onrustige besef dat het kwaad potentieel in ons allen zit. En dat als we de mechanismen van het kwaad inzetten en/of volgen de gevolgen verschikkelijk zijn. Dat is een verantwoordelijkheid die velen niet willen nemen, al helemaal niet diegenen die deze mechanismen bewust voor eigen gewin aanwenden. Het makkelijkst is dan om Grunberg te verketteren om daardoor zijn boodschap te ontkrachten. Hopelijk lukt dat niet, maar ook als dat wel zo is: we kunnen ons hoofd in het zand steken, de werkelijkheid verandert daar niet door.

Grunberg verdient dankbaarheid en respect voor zijn moed en zijn glasheldere analyse.

“We moeten accepteren dat het risico van de dood bij het leven hoort” – ScienceGuide
— Lees op www.scienceguide.nl/2020/03/we-moeten-accepteren-dat-het-risico-van-de-dood-bij-het-leven-hoort/

Hoogleraar en voormalig “denker des vaderlands” Marli Huijer is nuchter over de Corona-pandemie. Haar geluid zou een grotere rol moeten spelen in de discussie over de aanpak ervan. De moderne westerse mens is de laatste decennia opgegroeid met een paradigma van (individuele) maakbaarheid. En als het individu het leven niet kan “maken” dan moet de overheid dat maar voor hem/haar doen (of welke andere instantie dan ook, als het maar gebeurt).

Maar als het probleem de mogelijkheden van de overheid overstijgt (de besmetting is niet te stoppen, genezing is niet altijd mogelijk, er is niet voor iedere patient een IC-bed beschikbaar) dan worden we geconfronteerd met onze eigen beperkingen en het zal niet meevallen die te accepteren.

Het is te hopen dat deze confrontatie niet breed zal leiden tot verwijten aan (willekeurige) groepen in de samenleving. Tijdens de pest-epidemieen van de middeleeuwen werden duizenden Joden afgeslacht omdat zij verdacht werden de bron van het onheil te zijn. We weten nu beter (behalve in sommige delen van de social media), maar de menselijke reflex om de schuld van onbeheersbare ontwikkelingen elders te leggen is sterk.

Juist daarom is de stem van Huijer van belang. We moeten accepteren dat pandemieen ons zo nu en dan teisteren (de laatste grote was die van 1918/19, dus al weer meer dan 100 jaar geleden), dat dit hoort bij mens-zijn.

https://www.npostart.nl/KN_1709853

Prachtig interview bij Jinek met John Bercow, de markante voorzitter van de House of Commons, die op 31 oktober a.s. zijn positie neerlegt.

Bercow wijst op het gevaar van de bewuste escalatie van tegenstellingen en persoonlijke aanvallen omdat deze van kwaad tot erger leiden. Hij geeft aan de indruk te krijgen dat bewuste escalatie nu inderdaad onderdeel is van de strategie van Downing Street (lees Cummings). Bercow vindt dat verantwoordelijke poilitici niet dit pad op zouden moeten gaan. Misschien gebruikt hij Jinek om een signaal af te geven aan onze vrienden aan de andere zijde van het Kanaal.

Hij trekt niet door wat escalatie betekent voor de (nabije) toekomst, maar dat is natuurlijk verdere escalatie. De bedreigingen waaraan parlementsleden nu blootstaan zijn een teken aan de wand. Natuurlijk moeten in dit tijdperk van sociale media politici tegen een stootje kunnen en een anoniem dreigement is snel geuit. Maar als een premier parlementsleden verkettert kunnen anderen denken dat ze verder kunnen gaan dan voorheen en sommigen zullen dat mogelijk ook doen.

De toon van het debat van deze week, na de uitspraak van het Engelse Hof, heeft velen verbaasd, maar dit past in de strategie van escalatie. De vraag is wanneer en hoe het volgende niveau bereikt zal worden. Zal ons dat weer verbazen (moment waarop, aard van de escalatie)? En wanneer en hoe stopt dit proces van escalatie? Zal het blijven bij woorden of volgen er daden (uitvoeren van dreigementen, blokkades van het Parlement – het zijn immers toch maar kalkoenen die de Kerst niet tegen kunnen houden, vijanden van het volk – etc.)?

Gelukkig hebben sociale media, los van de inhoud van vele meningen, een uitlaatklep te bieden aan emoties die anders/vroeger misschien op een andere manier tot uiting waren gekomen. Misschien is dat juist wel weer een positieve eigenschap.

Alertheid op escalatie lijkt van actueel en groot belang.

The Brexit Blog
— Lees op chrisgreybrexitblog.blogspot.com/

Social change creates frictions and frictions create emotions, problems and heat. Democracy is its’ many forms is a way to manage these frictions so that we do not go to war among nations or revert to civil war within nations. Sometimes, however, a specific construction of democracy is better suited for particular frictions than others. At this point in time, representative democracy (like in Germany, the Netherlands, etc. ) is better suited to deal with social frictions than the UK “first past the post” system, because emancipation across many social groups requires a lot of tinkering to reach mutually acceptable intermediate arrangements. Complex compromises are the key to this process and in multi-party democracies, compromise is not only inevitable, but can also be accommodated by the many parties. The English system leads to a mostly two-party divide, so the social frictions have to be dealt with within the major parties. And compromise within a party turns out to be more difficult than between parties and does not lead to intermediate arrangements which can gain majorities in Parliament.

This situation leads to paralysis on a great number of issues, not just Brexit.

Brexit appeared to be one issue a majority could be found for, after the reckless referendum. Brexit is about an external “power”, “interfering” in the national domain, agitation against which is a traditional way for politians to try to turn attention from domestic tensions. However, even on this issue a majority cannot be achieved.

Brexit is not about Brexit, it is about an existential social crisis in the UK and its’ electoral system. Brexit is just one example of the problems this crisis creates. Whatever solution will be found for Brexit, it will not solve this fundamental crisis. Better to prepare for more political upheaval in the UK and to think about solutions for this crisis. Possibly, the scorned EU can be of help, because if there is anything the EU is good at, it is at compromise.

www.theguardian.com/politics/live/2019/may/24/theresa-may-resignation-uk-prime-minister-politics-brexit-live-news

Het vertrek van Theresa May maakt duidelijk dat grote beslissingen alleen genomen worden als de urgentie hoog is. En, ondanks alle heisa, er is niet echt een noodzaak om Brexit daadwerkelijk te realiseren. Uitstellen betekent lid blijven van de EU, hetgeen economisch niet slecht is. De aangevoerde reden voor Brexit, “take back control” kan nog wel even wachten. De problemen die de voortgaande discussie tot nu toe oplevert zijn blijkbaar minder erg dan het handhaven van de status quo. Verlies van “control” is blijkbaar geen noodsituatie die het nodig maakt om samen een beslissing te nemen. De vraag is hoeveel erger de problemen in het VK moeten worden om de Brexit stap echt onvermijdelijk te maken.

Vast en zeker zal de komst van een nieuwe partijleider zo’n situatie niet opleveren. Er is immers aan de primaire oorzaken van de huidige impasse niets veranderd. De EU kan Boris Johnson echt wel aan. En in het VK is een meerderheid tegen een harde Brexit. Dus hoezeer Johnson ook een “harde Brexiteer” is, zolang deze “basics” niet veranderen blijft het een kunstje in hetzelfde circus.

Hoe lang zal de Brexit-stemmer (zeg 25 – 30% van het electoraat) accepteren dat het politieke systeem de (vermeende) impasse laat voortduren? Wanneer zal men concluderen dat de bestaande processen niet werken en dat andere “maatregelen” nodig zijn om politici te dwingen “juist” te handelen? Doemdenken? Nuchter denken.