There’s no immigration crisis, just a hatred crisis.
— Lees op www.nytimes.com/2018/06/21/opinion/blood-libel-trump-immigrants.html
Paul Krugman is Nobelprijswinnaar (economie) en columnist van de New York Times.
Hij concludeert in dit artikel dat er een “haat-crisis” heerst, maar analyseert dit niet verder. In de literatuur wordt verwezen naar tal van bronnen van haat, zoals (ervaren) onrecht, onzekerheid, e.d. Onderbelicht lijkt mij de ruimte die ervaren wordt om haat te rechtvaardigen en te uiten. Misschien mede als gevolg van de lessen van de 2e Wereldoorlog werd het uitspreken van gevoelens van onzekerheid, jaloezie en haat tegenover andere bevolkingsgroepen in mijn jeugd denk ik niet geaccepteerd. De ervaring had immers geleerd waatoe dit zou leiden. Gevoelens van haat die de vrije loop kregen of, erger, aangejaagd werden, konden alleen verminderd of opgeheven worden als het object van haat was geneutraliseerd, verslagen of verdwenen.
De voorbeelden die Krugman geeft (de Blood Libel e.a.) weerspiegelen dit “van kwaad tot erger” proces. Maar ook in andere bronnen is dit proces te zien, vaak tergend langzaam, van kleine pesterijen toenemend naar de “Endlosung”. Langzaam maar zeker is niets te gek om de ander in een kwaad daglicht te stellen, tekort te doen of te doen verdwijnen. Naarmate haatgevoelens meer de vrije loop krijgen hebben zij de neiging toe te nemen, totdat dit laatste is gebeurd. En als dat dan gebeurt is, blijkt dat de oorzaak van het gevoel van haat niet is weggenomen, dat de “hater” alleen zichzelf heeft gecompromitteerd in zijn zoektocht naar de eliminatie van de vermeende bron van zijn onvrede.
De weg van de haat is destructief en kan alleen maar leiden tot reactie, frictie en geweld. Vaak worden liefde en haat genoemd als twee zijden van dezelfde medaille, maar dat is een misverstand. Ze zijn diametraal elkaars tegenovergestelde. De liefde includeert, de haat drijft uit. Krugman heeft gelijk als hij met zijn hatred crisis bedoelt dat op veel plekken het proces van toenemende haat in gang is gezet. Dit proces is moeilijk te stoppen. Het zal een enorme inspanning vragen om dit toch te bewerkstelligen. Toch is dat de enige weg.
Weerspiegelingen 