www.nytimes.com/2018/12/18/opinion/europe-france-economy.html
Brexit is de voorbode van een reeks van een serie “…exits” (Italie, Duitsland) als gevolg van de “opstand” van de achterblijvende Europese middenklasse, schetst Friedman. Alleen Frankrijk kan deze ontwikkeling keren, maar ook Macron heeft het, deels door eigen toedoen, ook al moeilijk.
Een goed onderbouwde analyse, dat wel, maar een beperkt aantal actuele ontwikkelingen wordt wel erg lineair doorgetrokken. De Europese burger is immers slim en leert voortdurend van de effecten van “simpele oplossingen” zoals “America First” en “Brexit”. Friedman schetst zelf al dat in Engeland het besef begint door te dringen dat de effecten van “taking back control” veel slechter uitpakken dan de “shared control” van de EU.
Natuurlijk dienen landen de negatieve effecten van de moderne economie aan te pakken, zoals ze altijd hebben gedaan. Ze doen dat ook al, maar wellicht nog onvoldoende voortvarend. Het is ook niet eenvoudig. De huidige negatieve effecten zijn anders dan voorheen en vragen dus om nieuwe antwoorden (en misschien wel andere politici). Er zijn ook nu al signalen dat (op deelgebieden) discussies ontstaan en oplossingen worden gevonden.
Misschien dus gaat ons maatschappelijk lerend vermogen ons helpen om te komen tot een gedeelde en betere toekomst in plaats van een gescheiden en armere.
Weerspiegelingen 